Julie Van Marcke Dirk Van Gestel Hendrik Bellens Valerie Michel Marleen Struyf Valérie Van Genechten Kristof Droessaert Olivier Verhulst Micheline Duysens Tara Godts David Heerwegh Christian Hazard Jukka Van den Bulcke Evelien Hens Rob Belmans Tine Vervisch Niko Leuridan Dirk Weber Kathleen Krekels Laurenz Van Ginneken Pascale Gielen Marijke Dillen Dirk Bauwens Hans Hanssen Philippe Verschueren Julie Van Marcke Dirk Van Gestel Hendrik Bellens Valerie Michel Marleen Struyf Valérie Van Genechten Kristof Droessaert Olivier Verhulst Micheline Duysens Tara Godts David Heerwegh Christian Hazard Jukka Van den Bulcke Evelien Hens Rob Belmans Niko Leuridan Dirk Weber Kathleen Krekels Laurenz Van Ginneken Pascale Gielen Marijke Dillen Dirk Bauwens Hans Hanssen Philippe Verschueren Kristof Droessaert Marleen Struyf Laurenz Van Ginneken Hans Hanssen Pascale Gielen Micheline Duysens Rob Belmans Marijke Dillen Valerie Michel Olivier Verhulst Hendrik Bellens Tara Godts Dirk Van Gestel Julie Van Marcke Valérie Van Genechten Christian Hazard Dirk Bauwens Philippe Verschueren Kathleen Krekels Evelien Hens Niko Leuridan Jukka Van den Bulcke Dirk Weber David Heerwegh aantal voorstanders: 24 , aantal onthouders: 0 , aantal tegenstanders: 0 Goedgekeurd
Voorgeschiedenis
● Op 22 februari 2024 vond een infosessie plaats over de Aziatische hoornaar door Vespawatch.
● Op 10 maart 2025 beslist het college van burgemeester en schepenen om in te tekenen op het raamcontract van het agentschap natuur en bos tot verdelging van de nesten van Aziatische hoornaar.
● Op 13 oktober 2025 vond het eerste intergemeentelijk overleg plaats tussen de buurgemeenten over de aanpak van de Aziatische hoornaar.
● Op 7 januari 2026 vond het tweede intergemeentelijk overleg plaats tussen de buurgemeenten over de aanpak van de Aziatische hoornaar.
● Op 4 en 7 januari 2026 vragen Natuurpunt en de imkervereniging per e-mail om een aanpak bestrijding Aziatische hoornaar op te stellen omwille van de impact op de insecten populatie en de bijenkasten.
● Op 26 januari 2026 nam het college van burgemeester en schepenen kennis van de verslagen van het intergemeentelijk overleg, keurt het plan van aanpak Aziatische hoornaar goed, gaat akkoord met de aanschaf van lokvallen en lokstof en gaat akkoord met het ontwerp subsidiereglement Aziatische hoornaar.
Feiten en context
● De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) is een wespensoort uit zuidoost China. Sinds 2016 is de soort ook aanwezig in België.
● De soort kwam hier oorspronkelijk niet voor, maar neemt nu snel in aantal toe en is al verspreid over heel Vlaanderen.
● In het voorjaar van 2024 werden 5 vallen uitgedeeld aan geïnteresseerde inwoners - niet imkers. Alle imkers uit Schilde hadden een gratis val ontvangen via de imkervereniging.
● In verschillende mails uit 2024 laat de brandweer Zone Rand weten dat zij tegen betaling de primaire nesten van Aziatische hoornaar komen verdelgen. De secundaire nesten zijn vaak moeilijk bereikbaar, waardoor verdelging door de brandweer niet mogelijk is.
● Om te kunnen oordelen hoe Aziatische hoornaar te beheren werd er een beslissingsboom opgemaakt. In deze beslissingsboom werd opgenomen welke bestrijdingsmiddelen toegelaten zijn op welke plaats.
● Het Agentschap Natuur en Bos (ANB) heeft sinds 2023 een raamovereenkomst opgemaakt met erkende bestrijders. Gemeenten konden hierop intekenen.
● Het ANB heeft ook voor het jaar 2025 een nieuw bestek uitgeschreven voor de bestrijding van de Aziatische hoornaar.
● Vermits de brandweer meestal enkel primaire nesten verdelgd is er nood aan een lijst van aannemers die de secundaire nesten kunnen aanpakken.
● In het bestek van de raamovereenkomst door het Agentschap Natuur en Bos valt Schilde onder perceel 5 in de provincie Antwerpen.
● Voor dit perceel heeft Vespabusters VZW de gunning ontvangen.
● Verschillende gemeenten in de regio ondersteunen hun inwoners op verschillende manieren. Volgende gemeenten uit de regio hebben al maatregelen genomen ter ondersteuning van hun inwoners:
○ Boechout: subsidie van maximaal 100 euro (incl. BTW voor particulieren en verenigingen die niet BTW-plichtig zijn, excl. BTW voor verenigingen die BTW-plichtig zijn). Werkelijke kost tot max. 100 euro wordt vergoed, dus ook brandweer kost;
○ Bornem: retributiereglement brandweer zone Rivierenland. Kostprijs voor het verdelgen van Aziatische hoornaar nesten: forfait van 58,26 euro (excl. 21%BTW) Voor verdelging binnen de 48 u of tijdens het weekend => forfait van 116,52 euro (excl. BTW). Subsidie bedraagt de werkelijke gemaakte kosten (incl. BTW voor particulieren en verenigingen die niet BTW-plichtig zijn, excl. BTW voor verenigingen die BTW-plichtig zijn) tot het maximum van de retributie dat de brandweerzone Rivierenland aanrekent;
○ Duffel: retributiereglement brandweer zone Rivierenland. Kostprijs voor het verdelgen van Aziatische hoornaar nesten: forfait van 58,26 euro (excl. 21%BTW). Voor verdelging binnen de 48 u of tijdens het weekend => forfait van 116,52 euro (excl. BTW). Subsidie bedraagt de werkelijke gemaakte kosten (incl. BTW voor particulieren en verenigingen die niet BTW-plichtig zijn, excl. BTW voor verenigingen die BTW plichtig zijn) tot het maximum van de retributie dat de brandweerzone Rivierenland aanrekent, voor verdelging binnen de 48u of tijdens het weekend;
○ Nijlen: Gemeente betaalt gemaakte kosten voor de verdelging van Aziatische hoornaar voor 100 % terug;
○ Schelle: retributiereglement brandweer zone Rivierenland. Kostprijs voor het verdelgen van Aziatische hoornaar nesten: forfait van 58,26 euro (excl. 21%BTW). Voor verdelging binnen de 48 u of tijdens het weekend => forfait van 116,52 euro (excl. BTW). Subsidie bedraagt de werkelijke gemaakte kosten (incl. BTW voor particulieren en verenigingen die niet BTW-plichtig zijn, excl. BTW voor verenigingen die BTW-plichtig zijn) tot het maximum van de retributie dat de brandweerzone Rivierenland aanrekent, voor verdelging binnen de 48u of tijdens het weekend;
○ Stabroek: de subsidie bedraagt 60 % van het totale bedrag, met een maximum van 100 euro.
● Bij de buurgemeenten worden volgende maatregelen genomen om de Aziatische hoornaar aan te pakken:
○ Wijnegem: brandweerzone Antwerpen verdelgt zowel de primaire als de secundaire nesten gratis. Indien er toch een erkend bestrijder moet ter plaatse komen vergoed de gemeente de volledige kosten;
○ Schoten: subsidiereglement werd goedgekeurd in 2025. Betaalt tot 125 euro per verdelgd nest terug. De gemeente heeft 100 vallen met lokstof verdeeld. Kost ongeveer 5 000 euro (subsidie + vallen + lokstof);
○ Zoersel: geen terugbetaling door de gemeente. Milieuraad Zoersel verzorgt de terugbetaling van de kosten tot verdelging van de nesten. De milieuraad heeft ook lokvallen (250-tal) en lokstof verspreid in 2024 en 2025;
○ Ranst: 100 lokvallen aangekocht. In 2025 werd een subsidiereglement goedgekeurd. Onkosten verdelging worden vergoed tot een maximum van 150 euro;
○ Brecht: is in gesprek met brandweer rond de kosten van de verdelging. Vallen verspreidt. Zelfbouwpakket aangekocht en in elkaar gestoken. Verdelging op kosten van de gemeente. Budget van 5 000 à 6 000 euro;
○ Malle: terugbetaling van verdelging secundaire nesten op private en openbare plaatsen tot 120 euro per verdelgd secundaire nest. Verdelgde primaire nesten worden niet terugbetaald.
● Een imker uit Wijnegem begeleidt de gemeenten Wijnegem, Schoten en Ranst bij de bestrijding van de Aziatische hoornaar. Hij heeft hiertoe een plan van aanpak opgesteld dat ook voor Schilde van toepassing kan zijn.
Juridische gronden
● Artikel 41 23° van het decreet lokaal bestuur
De gemeenteraad is bevoegd voor het vaststellen van subsidiereglementen en het toekennen van nominatieve subsidies.
● Artikel 56 §3 3° van het decreet lokaal bestuur
Het college van burgemeester en schepenen is bevoegd voor het financiële beheer, met behoud van de toepassing van de bevoegdheden van de gemeenteraad.
Argumentatie
● Waarom nood aan actie? In de provincie Antwerpen werden in 2018 3 nesten gemeld, in 2023 ging het al over 383 nesten en in 2025 om 1 828 nesten. Het aantal nesten groeit exponentieel.
Alle nesten verdelgen zal al niet meer lukken, maar de populatie groei afremmen en terugdringen moet het doel zijn.
● De Aziatische hoornaar is een opportunist. Bijenkasten zijn voor de Aziatische hoornaar snel en makkelijk verkrijgbaar voedsel.
● Het dieet van dit insect bestaat uit honingbijen en andere inheemse insecten, die bloemen, planten en cultuurgewassen bestuiven.
● Uit een grootschalige studie door EIS - Nederlands kenniscentrum insecten - blijkt dat:
○ wilde bestuivers (zweefvliegen en wilde bijen) prima in staat zijn om gewassen te bestuiven, soms beter dan de honingbij;
○ onvoldoende honingbijen zorgen niet voor problemen met bestuiving. Wilde bijen en zweefvliegen nemen bestuiving over;
○ in Europa is nog geen daling van bestuiving op te merken ten gevolge van de achteruitgang van de honingbij. Een verhoogde inzet voor wilde bestuivers door habitat herstel is beter voor de oogst dan een verhoogde inzet voor de honingbij;
○ Inzet op een verhoogde plantendiversiteit met aandacht voor de bloei- en vruchtenboog komt ook ten goede van de honingbij.
● Er zijn in België 359 wilde bijensoorten.
● Honingbijen concurreren met wilde bestuivers - de grote aantallen honingbijen eten het voedsel op van de wilde bestuivers. De meeste wilde bestuivers hebben gespecialiseerde monddelen en zijn dus plantspecifiek.
● Begrip voor de imkers en de achteruitgang van de honingbij. Imkeren is een populaire hobby, de honingbij hoort tot onze cultuur en de honing is een opbrengst.
● Om de inwoners een alternatief te bieden voor de brandweer krijgen zij de mogelijkheid om ook gebruik te maken van het raamcontract.
● De raamovereenkomst wordt door de gemeente gebruikt om nesten op openbaar domein of in de bossen en natuurgebieden te bestrijden.
● Op de gemeentelijke website werd een pagina over de Aziatische hoornaar aangemaakt waar alle info over de mogelijkheden tot bestrijding wordt gebundeld.
● In Schilde werden in 2025 bij Vespawatch 68 Aziatische hoornaar nesten gemeld, waarvan 45 nesten op de kaart werden aangeduid als bestreden. In 2024 waren er 44 meldingen.
● Brandweer zone Rand verdelgt enkel de primaire nesten, maar geeft dit niet in op de kaart van Vespawatch, waardoor we een vertekend beeld krijgen.
● Ook niet alle inwoners die een secundair nest in de tuin hebben hangen laten dit verdelgen of melden dit aan Vespawatch. Private aannemers die nesten verdelgen geven dit wel in op de kaart.
● Er is dus geen exact beeld van het aantal nesten en het aantal verdelgde nesten.
● Verdelging van een primair nest door de brandweer kost vanaf 2026 50 euro. Verdelging door Vespa Busters vzw van een secundair nest kost via de raamovereenkomst van ANB 180,50 euro. Een subsidiëring van de meerkost zou voor de gemeente per verdelging neerkomen op 130,50 euro.
● Gezien de evolutie van de ontwikkeling van Aziatische hoornaar en de bekendheid bij de inwoners zal het aantal meldingen van secundaire nesten nog toenemen.
● Een nieuwe prijsvraag voor het verdelgen van secundaire nesten kan mogelijk een goedkopere prijs opleveren dan het raamcontract.
● Het subsidiëren van het verdelgen van secundaire nesten kan inwoners ertoe aanzetten om meer nesten te melden en te laten verdelgen.
● De brandweerkosten terugbetalen druist in tegen het reglement van de brandweer om de kosten voor verdelging van wespen (en dus ook de Aziatische hoornaar) door te rekenen.
● Via een overleg met de brandweer kan er beter gevraagd worden om de kosten voor verdelging van de AH niet aan te rekenen.
● Inzetten op lokvallen kan ervoor zorgen dat er minder koninginnen een nest zullen maken en dus minder kosten achteraf om de nesten te bestrijden. Volgens het plan van aanpak moeten er in Schilde 360 vallen geplaatst worden. Om budgettaire redenen beperken we dit in eerste instantie tot ongeveer 1 val per vak, dus 120 selectieve vallen met lokstof.
● Coördinatie op een hoger niveau is belangrijk om het beleid op elkaar af te stemmen. Daarom blijft het lokaal bestuur inzetten op overleg met de brandweer zone Rand in de hoop dat de brandweer de coördinatie kunnen overnemen voor de 20 gemeenten in hun werkingsgebied naar het voorbeeld van brandweerzone Rivierenland en Antwerpen.
Financiële gevolgen
MJP | 000442 |
Actie | 000141 |
Algemene rekening | 613000000000 |
Beleidsveld | 0984 |
Bedrag
Visum financieel directeur | 8 350 euro NVT |
BESLUIT
Stemming: 24 stemmen voor: Dirk Bauwens, Kathleen Krekels, Valérie Van Genechten, Valerie Michel, Christian Hazard, Pascale Gielen, Marijke Dillen, Olivier Verhulst, Philippe Verschueren, Kristof Droessaert, Hendrik Bellens, Hans Hanssen, Laurenz Van Ginneken, Marleen Struyf, Tara Godts, Micheline Duysens, Rob Belmans, Evelien Hens, Dirk Van Gestel, David Heerwegh, Julie Van Marcke, Niko Leuridan, Jukka Van den Bulcke en Dirk Weber |
Artikel 1. De gemeenteraad keurt het subsidiereglement Aziatisch hoornaar goed.
Register der bekendmakingen
Deze webpagina vormt het openbare register van gemeentelijke reglementen en verordeningen, in overeenstemming met het besluit van de Vlaamse regering van 28 april 2023 betreffende de bekendmakingen en raadpleegbaarheid van besluiten en documenten van het lokale bestuur met betrekking tot de manier waarop ze moeten worden bijgehouden.
Wanneer een publicatie wordt uitgevoerd, zal er een expliciete "bundel" van het document worden opgeslagen. Op dat moment is het document inhoudelijk niet meer aanpasbaar door de gebruiker.
Deze "bundel" bestaat uit:
De inhoud van de publicatie op het moment dat deze werd uitgevoerd.
Een unieke identificatie van de gebruiker die de actie heeft uitgevoerd.
De tijdstempel waarop de actie heeft plaatsgevonden.
Al deze gegevens staan in een aparte publicatie omgeving die beveiligd en toegankelijk is voor een beperkt aantal personen.